Chcesz otrzymywać najnowsze wiadomości
Wydarzenia
Grant ERC dla astronoma


Prof. Grzegorz Pietrzyński z Obserwatorium Astronomicznego UW otrzymał ERC Advanced Grant wart prawie 2,4 mln euro na realizację projektu „A sub-percent distance scale from binaries and Cepheids”. Jest to kolejny etap prac badawczych zmierzających do wyznaczenia słynnego parametru Hubble’a, który określa tempo rozszerzania się Wszechświata. Znajomość precyzyjnej wartości prędkości z jaką rozszerza się nasz Wszechświat jest kluczowa w poznaniu jego natury.


Dzięki odkryciu przyśpieszonej ekspansji Wszechświata w 2011 roku (nagroda Nobla) potwierdzono istnienie ciemnej energii, która stanowi około 70% Wszechświata. Precyzyjna wartość parametru Hubble’a jest więc konieczna, aby móc zbadać istotę ciemnej materii oraz poznać ewolucję naszego Wszechświata.

Aby wyznaczyć parametr Hubble’a, należy wykonać pomiary odległości do bardzo odległych obiektów. Żeby tego dokonać, astronomowie używają różnych metod. Najdokładniejsze z nich pozwalają mierzyć odległości do pobliskich obiektów. W oparciu o takie pomiary kalibruje się następnie wtórne wskaźniki odległości, które z kolei pozwalają skalibrować dalekosiężne metody do pomiaru odległości do najdalszych zakątków Wszechświata. W efekcie powstaje tzw. kosmiczna drabina odległości. Okazuje się, że najtrudniejszym krokiem w tych żmudnych i niezmiernie trudnych badaniach jest precyzyjna kalibracja pierwszego szczebla tej drabiny – odległości do pobliskich galaktyk.

Prof. Grzegorz Pietrzyński wraz ze swoim zespołem będzie próbował doprecyzować wartość parametru Hubble’a, wykonując niezmiernie precyzyjne pomiary do pobliskich galaktyk za pomocą dwóch metod: Cefeid i gwiazd zaćmieniowych. Dotychczasowe badania prof. Pietrzyńskiego pozwoliły już na określenie odległości do Wielkiego Obłoku Magellana z dokładnością do 2,2%, która stanowi obecnie najsolidniejsze fundamenty do wyznaczenia parametru Hubble’a z dokładnością do około 3% (pomiar ten uzyskał drugie miejsce w plebiscycie zorganizowanym prze Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego na najciekawszy polski wynalazek, osiągniecie naukowe i wydarzenie ostatniego 25-lecia). W projekcie ERC planuje się wyznaczenie odległości do kilku pobliskich galaktyk z dokładnością rzędu 1%, co pozwoli na pomiar parametru Hubble’a z bezprecedensową dokładnością 1%.

Prof. Pietrzyński choć związany z Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Warszawskiego projekt finansowany przez ERC będzie realizował w Polskiej Akademii Nauk, gdzie od kwietnia rozpoczyna pracę. Laureat grantu ERC jest również laureatem programów TEAM POIG, FOCUS oraz MENTORING Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Instytucjami partnerskimi w tym przedsięwzięciu są Centre National de la Recherche Scientifique we Francji oraz Universidad de Concepcion w Chile.

Advanced Grant jest przeznaczony dla badaczy z ugruntowaną pozycją naukową, którzy mają doświadczenie w kierowaniu zespołami badawczymi. Do konkursu o grant tym razem zgłosiło się prawie 2000 liderów grup z całej Europy.


Źródło: UW


dodano: 2016-04-01 07:59:26