Chcesz otrzymywać najnowsze wiadomości
Wydarzenia
GUS o sytuacji społeczno-gospodarczej kraju w 2012

W 2012 r., przy utrzymujących się niekorzystnych uwarunkowaniach w gospodarce światowej i europejskiej oraz słabnącej koniunkturze krajowej, odnotowano spowolnienie tempa wzrostu gospodarczego w Polsce. W kolejnych okresach nasilały się trudności na rynku pracy: pogarszała się dynamika zatrudnienia, rosło bezrobocie. Wysoki, chociaż wolniejszy niż przed rokiem, wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych uległ ograniczeniu w ostatnich miesiącach roku.

Wybrane, podstawowe wskaźniki sytuacji społeczno-gospodarczej kraju w 2012 r.

Ludność (w końcu okresu) - w tys.38542 (1,2)
Przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw (3) - w tys.5549
Przeciętna liczba emerytów i rencistów - w tys.9027
Liczba bezrobotnych (w końcu okresu) - w tys.2137
Stopa bezrobocia (w końcu okresu) - w %13,4
Ceny towarów i usług konsumpcyjnych - rok/rok
103,7
Przeciętne wynagrodzenie nominalne brutto
    w sektorze przedsiębiorstw (3) - w zł 
3728,36
Mieszkania oddane do użytkowania - w tys.
152,5
Handel zagraniczny
    eksport - w mln euro                         
    import - w mln euro                          
    saldo - w mln euro                           

131433,96
139481,56
-8047,66
Budżet państwa
    dochody - w mld zł                            
    wydatki - w mld zł                              
    wynik - w mld zł                                  

262,96
293,46
-30,56

(1) Dane opracowano na podstawie wyników NSP 2011.
(2) Dane wstępne.
(3) W jednostkach o liczbie pracujących powyżej 9 osób.


Ludność

Według wstępnych danych, w końcu 2012 r. liczba ludności zamieszkałej w Polsce wyniosła 38542 tys.(1), tj. zwiększyła się o ok. 4 tys. w stosunku do notowanej w końcu 2011 r. W piątym z kolei roku obserwowany jest dodatni przyrost rzeczywisty, po ubytku rzeczywistym notowanym w latach 1997–2007. Tempo przyrostu rzeczywistego było jednak coraz wolniejsze i w 2012 r. wyniosło 0,01%, co oznacza, że na każde 100 tys. mieszkańców Polski przybyła tylko 1 osoba (wobec 2 osób w 2011 r. i 8 osób w 2010 r.).
W ogólnej liczbie ok. 38542 tys. ludności Polski kobiety stanowią prawie 52%, a na 100 mężczyzn przypada ich 107 (w mieście 111, na wsi 101). Wskaźnik ten jest różny dla poszczególnych grup wieku ludności.

(1) Od danych za 2010 r. bilanse liczby i struktury ludności są opracowane na bazie wyników Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2011 (NSP 2011). Wyniki spisu z dnia 31.03.2011 r. wykazały liczbę ludności większą o 312 tys. (0,8%) w stosunku do bilansów prowadzonych w latach 2002–2010 na bazie NSP 2002. Liczba ludności na wsi była większa o 170 tys. osób (tj. o 1,1%), natomiast w miastach – o 145 tys. (tj. o 0,6%).

Rynek pracy

Przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw(2) w 2012 r. ukształtowało się na poziomie 5548,7 tys. osób, tj. o 0,1 proc. więcej niż w 2011 r. (wobec wzrostu o 3,2 proc. przed rokiem). Wzrost notowano m.in w działalności profesjonalnej, naukowej i technicznej (zatrudnionych było 168,6 tys.), informacji i komunikacji (171,2  tys.), transporcie i gospodarce magazynowej (482,0  tys.), budownictwie (486,3 tys., ale od października 2012 r. obserwowano spadek w ujęciu rocznym) oraz górnictwie i wydobywaniu (170,7 tys.). Najbardziej obniżyło się zatrudnienie w wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę (o 5,9 proc.) oraz zakwaterowaniu i gastronomii (o 4,3 proc.). W przetwórstwie przemysłowym przeciętne zatrudnienie było również niższe niż w 2011 r. (o 0,9 proc.).

(2) W jednostkach o liczbie pracujących powyżej 9 osób.

Liczba bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy ukształtowała się na poziomie 2136,8 tys., tj. zwiększyła się w porównaniu z poprzednim miesiącem – o 3,8 proc. (tj. o 78,7 tys.) i w skali roku – o 7,8 proc. (tj. o 154,1 tys.). Stopa bezrobocia rejestrowanego wyniosła 13,4 proc., tj. była wyższa o 0,5 proc. niż przed miesiącem i o 0,9 proc. – niż przed rokiem. Stopa bezrobocia w województwach kształtowała się w granicach od 9,9 proc. w wielkopolskim do 21,2 proc. w warmińsko-mazurskim.

W strukturze zarejestrowanych bezrobotnych, w końcu grudnia 2012 r., zmniejszył się w skali roku udział kobiet (o 2,1 proc. do 51,4 proc.) oraz osób bez prawa do zasiłku i absolwentów (po 0,3 proc. do odpowiednio 83,2 proc. i 5,9 proc.). Zwiększył się natomiast odsetek osób wcześniej pracujących – o 1,3 proc. do 81,4 proc. (w tym osoby zwolnione z przyczyn dotyczących zakładów pracy stanowiły 5,0 proc. wobec 3,7 proc. w grudniu 2011 r.).

W 2012 r. do urzędów pracy zgłoszono 787,0 tys. ofert zatrudnienia(3), tj. o 5,9 proc. więcej niż w 2011 r. W końcu grudnia 2012 r. zadeklarowano więcej niż przed rokiem zwolnień grupowych – 433 zakłady zadeklarowały zwolnienie 38,6 tys. pracowników, w tym 9,0 tys. osób z sektora publicznego (w końcu grudnia 2011 r. odpowiednio 344 zakłady, 24,2 tys. pracowników, w tym 7,9 tys. z sektora publicznego).

(3) Dotyczy wolnych miejsc pracy i miejsc aktywizacji zawodowej.


Wynagrodzenia i świadczenia społeczne

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw(4) w 2012 r. ukształtowało się na poziomie 3728,36 zł i było o 3,4 proc. wyższe niż przed rokiem (wobec wzrostu o 5,0 proc. w 2011 r.). Wzrost odnotowano w większości sekcji, w tym największy w administrowaniu i działalności wspierającej (o 7,4 proc.), wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę (o 4,7 proc.), obsłudze rynku nieruchomości (o 4,5 proc.) oraz przetwórstwie przemysłowym (o 4,4 proc.). Wynagrodzenia w budownictwie pozostały na poziomie sprzed roku.

(4) W jednostkach o liczbie pracujących powyżej 9 osób.

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze publicznym w 2012 r. ukształtowało się na poziomie 4618,86 zł (tj. o 4,3 proc. wyższym niż przed rokiem). W sektorze prywatnym wyniosło 3591,49 zł i zwiększyło się o 3,5 proc. w porównaniu z poprzednim rokiem.

Przeciętna miesięczna nominalna emerytura i renta brutto z pozarolniczego systemu ubezpieczeń społecznych w 2012 r. wyniosła 1821,01 zł i wzrosła w porównaniu z poprzednim rokiem o 5,4 proc., a emerytura i renta brutto rolników indywidualnych ukształtowała się na poziomie 1054,46 zł i wzrosła w porównaniu z poprzednim rokiem o 6,9 proc..

Ceny

W 2012 r. średnioroczny wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych był wolniejszy niż przed rokiem, ale wyższy od założonego w ustawie budżetowej. Według wstępnych danych, wzrost cen produkcji sprzedanej przemysłu w 2012 r. w stosunku do poprzedniego roku wyniósł 3,3 proc.  Szacuje się, że w 2012 r. ceny produkcji budowlano-montażowej były nieznacznie wyższe w porównaniu z poprzednim rokiem (o 0,2 proc. wobec wzrostu o 1,0 proc proc. w 2011 r.), natomiast ceny towarów i usług konsumpcyjnych wzrosły w stosunku do poprzedniego roku w mniejszym stopniu niż w 2011 r. (3,7 proc. wobec 4,3 proc.).

Rolnictwo

Według wstępnych szacunków globalna produkcja rolnicza w 2012 r., w porównaniu z rokiem poprzednim, nieznacznie wzrosła – o 0,7 proc. Produkcja roślinna zwiększyła się o 2,6 proc., natomiast produkcja zwierzęca była niższa niż przed rokiem o 1,6 proc..

W wyniku utrzymującej się niskiej opłacalności tuczu trzody chlewnej, obserwowano dalsze pogłębienie redukcji pogłowia tego gatunku. Według stanu w końcu listopada 2012 r. pogłowie trzody chlewnej obniżyło się do poziomu nie notowanego od 1963 r. (11,1 mln szt.) i było o 14,8 proc. mniejsze niż przed rokiem.

Przemysł

Produkcja sprzedana przemysłu w przedsiębiorstwach o liczbie pracujących powyżej 9 osób w 2012 r. była o 1,0 proc. wyższa niż przed rokiem (wobec wzrostu o 7,7 proc. w 2011 r.), na co wpłynęła korzystna dynamika w I półroczu. W drugim półroczu 2012 r. produkcja obniżyła się w skali roku.
Wydajność pracy w przemyśle, mierzona produkcją sprzedaną na jednego zatrudnionego, była w 2012 r. o 2,0 proc. wyższa niż przed rokiem, przy mniejszym o 1,0 proc. przeciętnym zatrudnieniu i wzroście przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto o 4,3 proc.

Budownictwo

Produkcja budowlano-montażowa zrealizowana na terenie kraju przez przedsiębiorstwa o liczbie pracujących powyżej 9 osób w 2012 r. obniżyła się w skali roku o 1,0 proc. (wobec wzrostu w analogicznym okresie ub. roku o 16,3%). Wpłynął na to spadek sprzedaży w III i IV kwartale.
Po wyeliminowaniu czynników o charakterze sezonowym produkcja w grudniu 2012 r. obniżyła się o 21,5% w skali roku (wobec spadku o 10,6%  proc. w poprzednim miesiącu), natomiast w porównaniu z listopadem ub. roku zmniejszyła się o 10,1 proc..

Budownictwo mieszkaniowe

W 2012 r.(5) oddano do użytkowania 152,5 tys. mieszkań, tj. o 16,5 proc. więcej niż przed rokiem (w 2011 r. odnotowano spadek o 3,6 proc.). Wzrost wystąpił w większości form budownictwa, w tym: w przeznaczonym na sprzedaż lub wynajem (o 29,4 proc. do 63,2 tys. mieszkań), indywidualnym (o 10,5 proc. do 81,2 tys.), spółdzielczym (o 7,9 proc. do 4,1 tys.) oraz zakładowym (z 321 mieszkań przed rokiem do 490). W pozostałych formach budownictwa odnotowano spadek: w komunalnym (z 2,5 tys. do 2,4 tys.) oraz społecznym czynszowym (z 2,0 tys. do 1,1 tys.). W końcu grudnia 2012 r. w budowie było 713,1 tys. mieszkań (o 1,5% mniej niż przed rokiem).

(5) Dane meldunkowe – mogą ulec zmianie po opracowaniu sprawozdań kwartalnych. 


Bilans płatniczy

Według wstępnych danych, saldo rachunku bieżącego bilansu płatniczego(6) w listopadzie 2012 r. było ujemne i wyniosło minus 1490 mln EUR, tj. pogorszyło się o 196 mln EUR w porównaniu z analogicznym miesiącem poprzedniego roku. Było to głównie wynikiem pogłębienia ujemnego salda dochodów.

(6) Opracowano na podstawie materiałów Narodowego Banku Polskiego.
 

Saldo obrotów towarowych poprawiło się w skali roku i ukształtowało na poziomie minus 394 mln EUR (wobec minus 772 mln EUR przed rokiem). Obroty towarowe zwiększyły się w porównaniu z listopadem 2011 r. (w eksporcie o 7,8 proc. do 13023 mln EUR, a w imporcie o 4,2 proc. do 13417 mln EUR).
Saldo usług wyniosło 381 mln EUR (wobec 258 mln EUR w listopadzie 2011 r.), a na jego wartość wpłynęły dodatnie salda usług transportowych (297 mln EUR) i podróży zagranicznych (183 mln EUR) oraz ujemne saldo pozostałych usług (minus 99 mln EUR). Przychody z tytułu eksportu usług ukształtowały się na poziomie 2639 mln EUR (wzrost o 12,5%), a rozchody z tytułu importu usług wyniosły 2298 mln EUR (wzrost o 8,2 proc.).
Ujemne saldo dochodów pogorszyło się w porównaniu z listopadem 2011 r. o 345 mln EUR do minus 1529 mln EUR. Na wysokość salda dochodów w znacznym stopniu wpływało ujemne saldo dochodów z inwestycji (minus 1670 mln EUR). Dochody uzyskane przez bezpośrednich inwestorów zagranicznych z tytułu ich zaangażowania kapitałowego w polskich podmiotach ukształtowały się na poziomie 1140 mln EUR.
Saldo transferów bieżących w listopadzie 2012 r. było dodatnie i wyniosło 52 mln EUR (wobec 404 mln EUR rok wcześniej), przy czym wartość przychodów zmniejszyła się o 371 mln EUR do 353 mln EUR, a rozchodów o 19 mln EUR do 301 mln EUR.
Rachunek kapitałowy zamknął się dodatnim saldem w wysokości 944 mln EUR (wobec 159 mln EUR w listopadzie 2011 r.), a kwoty przychodów i rozchodów ukształtowały się odpowiednio na poziomie 962 mln EUR oraz 18 mln EUR (wobec 194 mln EUR oraz 35 mln EUR przed rokiem).
Saldo rachunku finansowego bilansu płatniczego w listopadzie 2012 r. wyniosło 1532 mln EUR (wobec 316 mln EUR rok wcześniej).
Saldo inwestycji zagranicznych w Polsce było dodatnie i ukształtowało się na poziomie 3403 mln EUR, przy czym wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych wyniosła 1557 mln EUR.
Polskie inwestycje za granicą wyniosły minus 1896 mln EUR, w tym polskie inwestycje bezpośrednie za granicą ukształtowały się na poziomie minus 1299 mln EUR.
Na wielkość salda rachunku finansowego wpływały również inwestycje portfelowe: aktywa w wysokości 41 mln EUR i pasywa w kwocie 1767 mln EUR oraz pozostałe inwestycje: aktywa wyniosły minus 638 mln EUR, a pasywa 79 mln EUR. Saldo pochodnych instrumentów finansowych ukształtowało się na poziomie 25 mln EUR.
Wartość aktywów rezerwowych w listopadzie 2012 r. wzrosła o 1270 mln EUR(7). Stan oficjalnych aktywów rezerwowych na koniec listopada ub. roku wyniósł 82711 mln EUR.

(7) Po uwzględnieniu różnic kursowych i zmian wyceny wartość aktywów rezerwowych wzrosła o 1230 mln EUR.

Handel zagraniczny

Eksport w cenach bieżących (liczony w złotych) był wyższy o 8,1 proc. niż rok wcześniej i wyniósł 553,7 mld zł, natomiast import wzrósł o 3,2 proc. do 587,9 mld zł. Ujemne saldo wymiany poprawiło się z minus 57,7 mld zł w okresie styczeń–listopad 2011 r. do minus 34,2 mld zł. Obroty wyrażone w euro zwiększyły się po stronie eksportu o 4,1 proc. do 131,4 mld EUR, a po stronie importu obniżyły się o 0,8 proc. do 139,5 mld EUR. Wymiana zamknęła się ujemnym saldem w wysokości 8,1 mld EUR (po jedenastu miesiącach roku poprzedniego wyniosło ono minus 14,3 mld EUR). W przypadku obrotów w dolarach USA odnotowano spadek – eksportu o 4,0 proc. do 169,3 mld USD, a importu – o 8,4 proc. do 179,8 mld USD. Ujemne saldo ukształtowało się na poziomie 10,5 mld USD (wobec minus 20,0 mld USD rok wcześniej).

W obrotach z krajami Unii Europejskiej eksport wzrósł o 5,0 proc. osiągając poziom 420,6 mld zł, natomiast import obniżył się o 1,4 proc. do 336,3 mld zł. Spowodowało to poprawę dodatniego salda wymiany z 59,6 mld zł w okresie styczeń–listopad 2011 r. do 84,3 mld zł.
Wartość eksportu w obrotach z Niemcami wzrosła w porównaniu z analogicznym okresem 2011 r. o 4,0 proc. do 139,9 mld zł, natomiast importu obniżyła się o 1,8 proc. do 125,1 mld zł. Wymiana zamknęła się dodatnim saldem w wysokości 14,8 mld zł (po jedenastu miesiącach 2011 r. 7,0 mld zł).
W porównaniu z okresem styczeń–listopad 2011 r. Rosja przesunęła się z szóstego na piąte miejsce wśród naszych partnerów handlowych w eksporcie, natomiast w imporcie pozostała na drugiej pozycji. Eksport do Rosji zwiększył się o 30,4 proc. i wyniósł 30,0 mld zł, natomiast import wzrósł o 22,0 proc. do poziomu 83,1 mld zł. Ujemne saldo obrotów wyniosło 53,1 mld zł (w okresie jedenastu miesięcy roku poprzedniego minus 45,1 mld zł).

Eksport produktów rolno-spożywczych w porównaniu z okresem styczeń–listopad 2011 r. był wyższy o 19,2 proc. i wyniósł 67456,3 mln zł (16028,4 mln EUR), a import wzrósł o 9,6 proc. do 51335,2 mln zł (12185,5 mln EUR). Obroty zamknęły się większym niż przed rokiem dodatnim saldem w wysokości 16121,1 mln zł (3842,9 mln EUR) wobec 9770,8 mln zł (2377,0 mln EUR) rok wcześniej.

Pieniądz

W końcu grudnia 2012 r. podaż pieniądza M324 wyniosła 921846,5 mln zł i była wyższa o 4,6% niż rok wcześniej oraz o 2,2% – niż w listopadzie ub. roku.

Giełdowy rynek papierów wartościowych

W 2012 r. na Rynku Głównym Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie debiutowało 19 spółek, wycofało się 7 i w rezultacie w końcu roku notowano 438 spółek. Kapitalizacja na ostatniej sesji w 2012 r. wyniosła 734,0 mld zł (wzrost o 91,2 mld zł, tj. o 14,2 proc. w stosunku do ostatniej sesji w 2011 r.).
Na rynku NewConnect debiutowało 89 spółek, wycofało się 11, a liczba spółek notowanych na koniec okresu wyniosła 429. Kapitalizacja tego rynku na ostatniej sesji w 2012 r. ukształtowała się na poziomie 11087,5 mln zł (wzrost o 30,6 proc. w stosunku do ostatniej sesji w 2011 r.).

Ruch graniczny z krajami spoza strefy Schengen


Według danych Straży Granicznej, w 2012 r. dokonano 37,5 mln odpraw osób w ruchu granicznym między Polską a krajami spoza obszaru Schengen (o 4,2 mln więcej niż w 2011 r.).
Poza granicę strefy Schengen różnymi drogami (lądową, powietrzną i morską) wyjechało 6,4 mln Polaków, tj. o 7,2 proc. więcej niż rok wcześniej. Na granicy wschodniej oraz na lotniskach i w portach morskich zarejestrowano 12,4 mln cudzoziemców wjeżdżających do Polski spoza strefy Schengen, tj. o 15,6 proc. więcej niż w roku poprzednim.


Źródło: GUS,  Informacja o sytuacji społeczno-gospodarczej kraju. Rok 2012; 29.01.2013 r.





dodano: 2013-01-29 12:39:36